Translate

Τετάρτη, 3 Δεκεμβρίου 2014

Tροφή και Στέγη για τα Μελίσσια μου - Δημήτρης Καρασκούσης






Με το Δημήτρη Καρακούση μας συνδέει μια βαθιά διαδικτυακή φιλία. Πέρυσι, όταν έγραψα για τις Εμπειρίες ενός Μελισσοκόμου, η συνέντευξη που παραχώρησε στο blog δεν φανταζόμουν την απήχηση που θα είχε! Σε κάθε μελισσοκομική παρέα που βρισκόμουν όλο και κάποιος υπήρχε που είχε αγοράσει το βιβλίο και δεν σας κρύβω πως οι συζητήσεις δεν τέλειωναν. Ο Δημήτρης Καρακούσης είναι αξιόγραφος και ουσιαστικός σε κάθε του συγγραφικό μελισσοκομικό εγχείρημα. Στο τέλος του Νοεμβρίου κυκλοφόρησε το νέο του βιβλίο με τίτλο Τροφή και Στέγη για τα Μελίσσια μου επιβεβαιώνοντας ακόμα μια φορά το πόσο ψηλά κρατάει το μελισσοκομικό μας ενδιαφέρον. 
Πρόκειται για ένα βιβλίο που δαπανήθηκαν πολλές ώρες εργασίας καθώς ο συγγραφέας έχει καταγράψει έναν μεγάλο αριθμό μελισσοκομικών φυτών, 170 για την ακρίβεια. Αυτό που επίσης θα βρείτε στο συγκεκριμένο βιβλίο είναι η καταγραφή γύρης. Ένας χρωματολογικός χάρτης οπου έχουν καταγραφεί διάφορα χρώματα γύρεων προερχόμενων από 163 φυτά. Τα φυτά αυτά αναφέρονται με την κοινή τους ονομασία αλλά και με την επιστημονική (Λατινική). 
Μέσα θα βρείτε κι έναν πίνακα ανθοφοριών. Στο συγκεκριμένο πίνακα βλέπουμε ποιους μήνες του χρόνου ανθίζουν διάφορα μελισσοκομικά φυτά και δέντρα (σε μερικές περιοχές οι ανθοφορίες ίσως να διαφοροποιούνται από τον πίνακα όπως π.χ. Οι Βόρειες από τις Νότιες).
Στο κεφάλαιο Νομαδική Μελισσοκομία έχουν καταγραφεί διάφοροι τόποι για μελισσοβοσκές όπως στην Στερεά Ελλάδα, την Πελοπόννησο, τις Βόρειες Σποράδες και τις βοσκές στο Νομό Χαλκιδικής. Δημήτρη μόνο για την Κρήτη δεν έγραψες-ελπίζω να βρεις λίγο χρόνο και να κάνουμε ένα μικρό οδοιπορικό εδώ.
Κλείνοντας αυτή τη βιβλιοπαρουσίαση δεν πρέπει να παραλείψω να σας πω πως στον κατάλογο των μελισσοκομικών φυτών αναφέρονται ονομαστικά τα μελισσοκομικά φυτά και δέντρα με τις διάφορες κοινές ονομασίες, τα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά αλλά και το μελισσοκομικό ενδιαφέρον που παρουσιάζουν (εποχή ανθοφορίας, προσφορά στις μέλισσες-νέκταρ, γύρη ή και τα δύο, με ποιον τρόπο γίνεται ο πολλαπλασιασμός, σε ποια εδάφη μπορούν να φυτευτούν αλλά και σε ποιες περιοχές ευδοκιμούν).
Το βιβλίο Τροφή και Στέγη για τα Μελίσσια μου είναι ο πληρέστερος οδηγός μελισσοκομικών φυτών που κυκλοφορεί αυτή τη στιγμή στους μελισσοκομικούς κύκλους. Το συγκεκριμένο βιβλίο απευθύνεται σε όλο το φάσμα των μελισσοκόμων, νέων και έμπειρων που θέλουν να διασταυρώνουν από ποια φυτά προέρχεται η γύρη που κουβαλούν τα μελισσάκια του.
Το MinoanBee δεν έχει παρά να ευχηθεί καλή επιτυχία στο συγγραφέα!

*Αν θέλετε να μιλήσετε με το Δημήτρη Καρακούση συναντήστε τον από κοντά το Σάββατο 6 και την Κυριακή 7 Δεκεμβρίου στο 6ο Φεστιβάλ Μελιού στο Σ.Ε.Φ.

Τίτλος: Τροφή και Στέγη για τα Μελίσσια μου
Συγγραφέας: Δημήτρης Καρακούσης
Εκδοτικός οίκος: Αθ. Σταμούλη
Σελίδες:264

Τετάρτη, 19 Νοεμβρίου 2014

Όταν λέμε όλοι, εννοούμε ´Οοοοολοι!!!*

Με αυτό τον τίτλο, δανεισμένο από γνωστή διαφήμιση τηλεπικοινωνιών, προσπαθώ σε λίγες γραμμές να καταγράψω τι συνέβει τις δυο αυτές μέρες.  Θυμάμαι, στο πρώτο εσωτερικό φύλλο της Μελισσοκομικής Επιθεώρησης του τελευταίου τεύχους που μας προέτρεπε να παρεβρεθούμε όλοι στο Γ.Π.Α για το 3ο Πανελλήνιο Επιστημονικό Συνέδριο Μελισσοκομίας. Και αυτό συνέβει. Ήμασταν εκεί, όλοι!
Το αμφιθέατρο ασφυκτικά γεμάτο. Ίσως περισσότεροι από 800 σύνεδροι, οι περισσότεροι καθισμένοι, αλλά αρκετοί όρθιοι. Τι δείχνει αυτό; Δίψα για μάθηση, δίψα για επικοινωνία, δίψα για μελισσοκομία.

Δυστυχώς δεν έβγαλα αρκετές φωτό. Τα διαλείμματα προσπαθούσα να εντοπίσω διαδικτυακούς φίλους και όταν συνέβαινε αυτό δεν με έφτανε ο χρόνος για να σκεφτώ τις φωτό. Οπότε με απορροφούσε η συζήτηση και ξεχνούσα τις φωτό. Γνώρισα το Φώτη, πολλούς φίλους του MELISSOLOGIA H.B.F. (είχαμε δώσει ραντεβού για μια γνωριμία, παιδιά να είστε όλοι καλά-θα ξαναβρεθούμε), με τον κύριο Μάρκο γνωριστήκαμε και τα είπαμε στα γρήγορα, τον κύριο Σιγκούδη και τον Κώστα τους εντόπισα αλλά όταν πήγα να τους μιλήσω δυστυχώς έχασα το στίγμα τους μέσα στο ανθρώπινο μελίσσι που βόμβιζε. Ευελπιστώ μελλοντικά να συναντηθώ με περισσότερους και να ανταλλάξουμε και κουβέντες με τσιπουρορακομπυροκρασομεζέδες!

Αντώνη ευχαριστώ για τους σπόρους.
Γιώργη ευχαριστώ για τα κεριά αδερφέ.


* Ίσως και περισσότεροι από τους όοοοολους...

Σάββατο, 8 Νοεμβρίου 2014

Συνέντευξη - Δημήτρης Καρακούσης





Αγαπητοί φίλοι χαίρεται και καλό σας μήνα. Η στήλη του blog Το Κεντρί του Κηφήνα φιλοξενεί τη συνέντευξη του Δημήτρη Καρακούση, συγγραφέα των βιβλίων Μελιπεριπέτειες ενός μελισσοκόμου και Εμπειρίες ενός Μελισσοκόμου. Είναι μεγάλη τιμή για το blog  η παραχώρηση της συνέντευξης. Τον ευχαριστούμε θερμά για τη συνέντευξη και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που μας απέστειλε άμεσα. 

Του ευχόμαστε το βιβλίο να το αγκαλιάσει η μελισσοκομική κοινότητα και να το κάνει κτήμα της γιατί πραγματικά είναι από τα πιο αξιόλογα βιβλία που κυκλοφορούν. 




Τι σας ώθησε να γράψετε τις Μελιπεριπέτειες ενός Μελισσοκόμου;


Όλα ξεκίνησαν με την αγάπη που τρέφω για τη μέλισσα και γενικότερα για τη μελισσοκομία. Η ενασχόληση μου, λοιπόν, με αυτή είχε ως αποτέλεσμα να ζήσω διάφορα γεγονότα,  όπως πιστεύω κάθε μελισσοκόμος ζει. Μερικές φορές σε παρέες -όχι μόνο μελισσοκόμων-, όταν συζητούσαμε για μελισσοκομία, ανέφερα τέτοια γεγονότα είτε για να γελάσουμε ή για να προβληματιστούμε. Κάποια στιγμή ένας φίλος με προέτρεψε να τα  γράψω. Επέλεξα, λοιπόν, μερικά από αυτά και το έκανα.


Το μεγαλύτερο μέρος στις Μελοπεριπέτειες στηρίζεται σε αληθινά γεγονότα ή περιέχουν και λίγη χημεία από μυθιστόρημα;

Στηρίζεται σε αληθινά γεγονότα. Μέσω του μικρού μου αυτού έργου θέλησα με τρόπο γλαφυρό και περιγραφικό να αναδείξω τον κόπο, που πρέπει οι μελισσοκόμοι να καταβάλλουν, τα τυχόν ρίσκα που οφείλουν να πάρουν κατά καιρούς αλλά και τα απρόοπτα που μπορεί να τους τύχουν. Επιδίωξα να προσδώσω και μια λογοτεχνική χροιά, για να γίνει πιο ευχάριστο και εύληπτο από ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό. 


Πριν από λίγο καιρό, κυκλοφόρησε το καινούριο σας βιβλίο με τίτλο οι Εμπειρίες ενός Μελισσοκόμου. Πείτε μας λίγα λόγια για το νέο σας πνευματικό εγχείρημα.

Σκεφτόμουνα να γράψω για τη μελισσοκομία με αφορμή κάποια δημοσιεύματα που παρουσίαζαν τη μελισσοκομία ως τη μεγάλη λύση στο επαγγελματικό αδιέξοδο ενός ανθρώπου. Άλλοτε πάλι  τα παθήματά μου ως αρχάριου αποτέλεσαν ένα είδος εφόρμησης. Βέβαια για να γίνει αυτό έπρεπε να είμαι ήρεμος, για να οργανώσω όλες τις πληροφορίες όσο καλύτερα μπορούσα. Σε αυτό στάθηκα τυχερός. Η παραμονή μου την προηγούμενη χρονιά στο Ιερό νησί της Αποκάλυψης, την Πάτμο, για μεγάλο χρονικό διάστημα, δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες για τη συγγραφή του έργου μου.
Επίσης, όπως γνωρίζετε,  εργάζομαι στην εκπαίδευση και πάντα προσπαθώ να μεταδώσω τη γνώση ή την πληροφορία, αν θέλετε, με διαφόρους τρόπους στους μαθητές μου, ανάμεσα στους οποίους μπορεί να έχω από αδύναμους μέχρι πολύ καλούς. Σκέφτηκα, λοιπόν, να δώσω την πληροφορία μέσα από διάλογους και να κάνω έτσι πιο ελκυστική την ανάγνωση για όλους.
Όταν ξεκίνησα τη μελισσοκομία επιδίωκα να γνωρίζω και άλλους μελισσοκόμους με σκοπό την ανταλλαγή απόψεων και αν θέλετε και την εκταμίευση γνώσεων. Πολλές φορές αναπτύσσαμε συζήτηση γύρω από ένα θέμα που με προβλημάτιζε και ζητούσα συμβουλές. Παράλληλα εργάστηκα σε μελισσοκομεία άλλων μελισσοκόμων, όπου μέσα από την παρατήρηση προσπάθησα να μεταφέρω εκείνες τις γνώσεις  αλλά και τις εμπειρίες μου για να καλύψω μια μελισσοκομική χρονιά. Επιδίωξα να εστιάσω σε σημεία,  που μπορεί να προβληματίσουν έναν αρχάριο μελισσοκόμο αλλά και έναν προχωρημένο. Σίγουρα σε κάθε θέμα κάποιος μπορεί να προτείνει και κάτι άλλο. Οπωσδήποτε, η μελισσοκομία είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο που δεν μπορεί να αποδοθεί σε ένα μόνο βιβλίο. Θεωρώ όμως ότι στο δικό μου έργο αποπειράθηκα να δώσω μια καλή ώθηση σε όποιον επιθυμεί να ασχοληθεί με την μελισσοκομία, να εντοπίσει και να διεισδύσει σε  κάποια σημεία που δεν είχε ίσως σκεφτεί. 


Ο Ν. Τοπαλίδης είχε γράψει τα Μαθήματα Μελισσοκομίας, ο Ν. Νικολαϊδης τη Μελισσοκομία χωρίς Δάσκαλο, ποιο κενό έρχεται να καλύψει το βιβλίο σας οι Εμπειρίες ενός Μελισσοκόμου;

Δεν θα αναφερθώ στα βιβλία των κυρίων Τοπαλίδη και Νικολαϊδη όχι γιατί δεν είναι αξιόλογα έργα αλλά επειδή δεν το βρίσκω σωστό. Αυτό που έχω να πω είναι ότι το δικό μου έργο συνιστά μια άλλη προσέγγιση ή μια άλλη ματιά γύρω από το θέμα μελισσοκομία. 


Εργάζεστε στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση ως καθηγητής πληροφορικής. Οι μαθητές σας στο σχολείο έχουν την περιέργεια για τη μελισσοκομία; Έχει εκδηλώσει κάποιος ενδιαφέρον να γίνει μελισσοκόμος;


Κάποια στιγμή στα πλαίσια του μαθήματος Ερευνητική εργασία (project) της Ά Λυκείου, που έχει εισαχθεί στην εκπαίδευση τα τελευταία χρόνια, επέλεξα ως θέμα την μέλισσα και τα προϊόντα της. Σε σύνολο Δεκαέξι μαθητών βρήκα πέντε, που ασχολούνταν με τη μελισσοκομία λόγω του παππού τους ή του πατέρα τους. Συμμετείχαν πολύ δυναμικά στις δραστηριότητες που αναπτύσσαμε παρασύροντας και άλλους μαθητές. Μάλιστα κάποια στιγμή είχαμε σκεφτεί να κάνουμε και ένα διαγωνισμό ζωγραφικής με θέμα τη μέλισσα. Δεν προλάβαμε όμως. Έχω σκοπό φέτος να το προτείνω στα πλαίσια ενός περιβαλλοντικού προγράμματος με θέμα τη μέλισσα, που θα αναλάβω σε συνεργασία με άλλα δυο σχολεία, και ίσως εμπλέξω και το σύλλογο των μελισσοκόμων του νομού. Επίσης, να προσθέσω ότι μαθητές με άνεργους γονείς με έχουν πλησιάσει για να τα βοηθήσω στο θέμα μελισσοκομία, προκειμένου να ασχοληθούν. 


Πληροφορική και μελισσοκομία βρίσκουν κοινό σημείο επαφής; Μπορούν να αλληλοεξυπηρετήσουν τους σκοπούς τους;

Θεωρώ ότι η Πληροφορική μπορεί να βοηθήσει τη μελισσοκομία από πολλές μεριές. Για παράδειγμα, πολλοί νέοι μελισσοκόμοι έχουν το δικό τους ιστοχώρο στο διαδίκτυο και μέσω των αναρτήσεων, που βάζουν, βοηθούν στο να «ξεδιπλώνεται» η μελισσοκομία και να εξελίσσεται.  Άλλοι πάλι χρησιμοποιούν τον ιστοχώρο τους, για  να προωθούν τα προϊόντα τους. Αυτό τον καιρό στη χώρα μας γίνεται μια μεγάλη ζύμωση στη μελισσοκομία, όπου η Πληροφορική συμβάλλει κατά ένα ποσοστό, με αποτέλεσμα να αναπτύξει μεγαλύτερη δυναμική ο κλάδος και να ξεπηδήσουν πολλοί και καλοί νέοι μελισσοκόμοι. 


Πόσο σημαντικό είναι για έναν αρχάριο να θητεύσει δίπλα σε έναν έμπειρο και συνάμα καλό δάσκαλο;

Θεωρώ αυτό το κομμάτι πολύ σημαντικό. Σίγουρα η μελέτη βιβλίων αλλά και η παρακολούθηση σεμιναρίων λειτουργεί συνεπικουρικά. Πιστεύω όμως ότι η παρατήρηση και η πρακτική εξάσκηση δίπλα σε έναν παλιό και  καλό δάσκαλο είναι σαφώς καθοριστικά για την  εξέλιξη του νέου μελισσοκόμου. Θα ήθελα να σταθώ και στο θέμα του καλού δασκάλου, γιατί ο αρχάριος μελισσοκόμος πρέπει να ξεχωρίσει τον καλό δάσκαλο από τον όχι καλό. Τότε θα έχει βρει τον μέντορά του και θα έχει ως οδηγό μόνο αυτόν. Δυστυχώς αυτό μπορεί να μην είναι εφικτό από την  από την πρώτη στιγμή.



Τι θα λέγατε στους νεοεισερχόμενους στη μελισσοκομία;


Πολλές φορές σε διάφορα δημοσιεύματα διαβάζω ότι το «μέλι ίσον χρυσός». Ναι μεν, αλλά. Εννοώ ότι χρειάζεται πολύς κόπος, για να φτάσεις σε αυτό το επίπεδο. Μελέτη, εμπειρία, καιρικές συνθήκες και άλλα  επηρεάζουν την παραγωγή προϊόντων της μέλισσας. Θα πρότεινα, λοιπόν, σε όποιους θέλουν να ασχοληθούν να κάνουν μικρά προσεκτικά βήματα, ώστε να μην πάει στράφι ο χρόνος και τα χρήματα που θα διαθέσουν. Ας ξεκινήσουν με λίγες κυψέλες, για να εντοπίσουν τυχόν προβλήματα και δευτερευόντως να συνειδητοποιήσουν, αν αυτό που θέλουν να κάνουν, τους αρέσει.


Υπάρχουν πολλοί ιδιώτες που αυτοχαρακτηρίζονται ως εκπαιδευτές μελισσοκομίας παρέχοντας μαθήματα σε νέους, πολλές φορές έναντι αδράς αμοιβής. Κατά τη γνώμη σας πως θα πρέπει να τους αντιμετωπίσει  η μελισσοκομική κοινότητα;

Με προβληματίζει αυτό το γεγονός έντονα. Από την μια ο αρχάριος μελισσοκόμος χρήζει εκπαίδευσης, από την άλλη νιώθω ότι σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς το κράτος είναι απόν ή έστω με μια μικρή παρουσία. Κατά την γνώμη μου είναι σημαντικό να υπάρχει σχολή μικρής διάρκειας (1 -2 έτη), προκειμένου κάποιος να παρακολουθεί μαθήματα από καταρτισμένους εκπαιδευτές. Στις σχολές ΣΕΚ, που δημιουργούνται και θα απευθύνονται σε  άτομα ηλικίας από 20 ετών και άνω, θα υπάρχει και τμήμα μελισσοκομίας. Μακάρι ένα τέτοιο τμήμα να συμπεριληφθεί στις σχολές όλων των νομών και όχι επιλεκτικά. Θα ήταν ένα φυτώριο, αν θέλετε, από όπου θα προέκυπταν νέοι μελισσοκόμοι, επαγγελματικά καταρτισμένοι.


Εν τέλει η μελισσοκομία έχει γίνει μόδα;


Πολύς κόσμος, που βρίσκεται σε επαγγελματικό αδιέξοδο, αναζητεί τρόπους για να επιβιώσει. Σε κάποιο άλλο σημείο αναφέρθηκα σε δημοσιεύματα που θεωρούν το μελί ισοδύναμο με το χρυσό. Θα ήθελα, λοιπόν, όσοι  δημοσιεύουν τέτοια άρθρα να είναι πιο προσεκτικοί στην ερευνά τους. Να μην αναφέρουν μόνο τα θετικά αλλά και τα αρνητικά. Γιατί είναι πολύ άσχημο να τάζουμε σε όποιον έχει πρόβλημα επιβίωσης και ξαφνικά να του στερούμε την ελπίδα.


Στο νέο σας βιβλίο οι έμπειροι μελισσοκόμοι είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν και να συμβουλεύσουν, ακόμα και να αποκαλύψουν τα μυστικά τους. Πόσο απέχει αυτή η εικόνα από την πραγματικότητα; Οι παλιοί μελισσοκόμοι βοηθούν τους νέους ή κρατούν τα μυστικά τους καλά φυλαγμένα στο μελισσοκομικό τους σεντούκι;


Ναι, υπάρχει ένα θέμα σε αυτό το σημείο. Δεν ανοίγονται εύκολα. Πρέπει αυτός που θα τους πλησιάσει να κερδίσει το σεβασμό τους. Βέβαια, οι καιροί έχουν αλλάξει. Η αλληλοϋποστήριξη και η συνεργασία μεταξύ των μελισσοκόμων γίνεται πιο εμφανής. Ο ατομικισμός, η εσωστρέφεια και οι παλιές αντιλήψεις σιγά – σιγά ξεπερνιούνται. Τη γνώση πλέον στη σημερινή εποχή κάποιος μπορεί πια να την αποκτήσει από πολλές πηγές. Απλά, πρέπει να έχει την εμπειρία να φιλτράρει όσα ακούει και διαβάζει, για να έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα.


Στο δικό σας ξεκίνημα ποιες δυσκολίες αντιμετωπίσατε; Συναντήσατε εμπόδια που να σας αποθαρρύνουν;

Δυσκολίες υπήρχαν σε πολλά σημεία. Η μεταφορά των κυψελών ήταν ένα πρόβλημα, μιας και δε διέθετα μελισσοκομικό όχημα. Δεν αποθαρρύνθηκα όμως. Απευθύνθηκα σε άλλους μελισσοκόμους, που με βοήθησαν με τις μεταφορές και εγώ τους το ανταπέδωσα με μελισσοκομικές εργασίες.
Άλλο θέμα ήταν η εξαγωγή του μελιού από τις κηρήθρες. Απευθύνθηκα  πάλι σε αυτούς, που με βοήθησαν και με την καθοδήγηση τους βρήκα από το διαδίκτυο μεταχειρισμένο μελισσοκομικό εξοπλισμό από ένα μελισσοκόμο που έβγαινε στη σύνταξη.
Η συντήρηση των κηρήθρων ήταν ένα άλλο πρόβλημα, όπου και εκεί βρήκα λύση. Για αρχή χρησιμοποίησα έναν παλιό καταψύκτη, που εξασφάλισα με πολύ λίγα χρήματα.
Πάντα προσπαθούσα να βρίσκω λύση στα προβλήματα και το πετύχαινα χωρίς να δίνω πολλά χρήματα. Μικρά και σταθερά βήματα κάθε φορά μιας και ο μελισσοκόμος μπορεί να δώσει χρήματα  αλλά να τύχει  χρονιάς χωρίς να γεμίσει το βαρέλι μέλι. Πάντως, αν και όλα τα αντιμετώπιζα, αυτό που δεν μου άρεσε και με ενοχλούσε  ενίοτε ήταν ότι κάποιοι βλέπουν τον νέο μελισσοκόμο ως μια πηγή κέρδους και προσπαθούν να τον εκμεταλλευτούν.


Για ποιους λόγους θα προτείνατε και θα παροτρύνατε το μελισσοκομικό αναγνωστικό κοινό να διαβάσει τα βιβλία σας;

Θα τους προέτρεπα για τους εξής λόγους:
Καταρχάς, θεωρώ ότι και τα δυο μου βιβλία είναι ευχάριστα στην ανάγνωση.
Συγκεκριμένα, με τις Μελιπεριπέτειες ενός μελισσοκόμου, ο αναγνώστης έρχεται σε επαφή με την καθημερινότητα του μελισσοκόμου και άλλοτε γελάει με τα παθήματα του, ενώ άλλοτε συμπάσχει  μαζί του στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει.
Το δεύτερό μου βιβλίο, Εμπειρίες ενός μελισσοκόμου, δίνει απλόχερα συμβουλές σε μια πληθώρα θεμάτων όπως: αγορά μελισσιών,  ετοιμασία κυψελών, επιχειρηματικό πλάνο, μελισσοκομικός εξοπλισμός, συντήρηση κηρήθρων, επιθεώρηση μελισσιού, παραφυάδες και πολλά άλλα. Καλύπτει τους μελισσοκομικούς χειρισμούς μιας μελισσοκομικής χρονιάς. Ασχολείται με μελισσοκομικά φυτά και  μελισσοβοσκές.


Μετά το πρώτο σας μελισσοκομικό βιβλίο οι Μελιπεριπέτειες ενός Μελισσοκομου ήρθαν οι Εμπειρίες ενός Μελισσοκόμου. Δυο βιβλία εντός του 2013. Τι να περιμένει η μελισσοκομική κοινωνία και εν γένει το αναγνωστικό σας κοινό το 2014;

Για το 2014 ετοιμάζω κάτι για την μελισσοκομία Από μια αφορμή που μου δόθηκε, που δεν μπορώ να αποκαλύψω ακόμη. Όσο για τους αναγνώστες μου δεν θα μείνουν παραπονεμένοι. Αυτή τη χρονιά, από τις εκδόσεις ΣΑΪΤΗ, θα κυκλοφορήσει ένα φωτογραφικό λεύκωμα με θέμα τα εκκλησάκια της Πάτμου. Έχει και αυτό το έργο συναισθηματική αξία για μένα.


Δημήτρης Καρακούσης


Μελισσοκομική έμπνευση


Από bar κεντρικού ξενοδοχείου της Θεσσαλονίκης... εξαιρετικό design με έμπνευση τη μέλισσοκομία!

Πέμπτη, 6 Νοεμβρίου 2014

Συνομιλώντας με το Μινωικό πολιτισμό.

Πριν από περίπου 1,5 χρόνο, όταν ξεκίνησα το συγκεκριμένο blog, πήρα την απόφαση να το βαφτίσω MinoanBee. Οι λόγοι που με οδήγησαν σε αυτή την απόφαση ήταν πως το βασικό μου μελισσοκομείο βρισκόταν σε μικρή απόσταση από την Μινωική πόλη της Κνωσού. Το όνομα και το λογότυπο του blog ήταν τιμή προς τους Μινωίτες μελισσοκόμους, παντού σε όλη την Κρήτη αλλά και τιμή προς τη μέλισσα. Ο Mινωικός πολιτισμός και η μελισσοκομία ήταν συνδετικοί κρίκοι της καθημερινότητας των Μινωιτών.
Πρόσφατες ανακοινώσεις έδειξαν πως οι μελισσοκόμοι Μινωίτες ήταν στο ανώτατο κοινωνικό κλιμάκιο της τότε εποχής, αλλά ίσως να θεωρούνταν και οι δίαυλοι ανάμεσα στους Θεούς και τους ανθρώπους. Σχεδόν ιερά πρόσωπα δηλαδή!
Μέχρι και το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου στο Ηράκλειο Κρήτης στην αίθουσα της Βασιλικής του Αγίου Μάρκου απέναντι από τα Λιοντάρια, διεξάγεται μια πρωτότυπη έκθεση καλλιτεχνών με τίτλο Συνομιλώντας με το Μινωικό πολιτισμό. Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα καλλιτεχνών όπως φωτογραφίες, αγγεία, πίνακες ζωγραφικής, εργόχειρα, έργα από φυσητό γυαλί κ.α. Που περιγράφουν την Μινωική ζωή και τους Μινωίτες.

Εγώ ξεχώρισα το έργο της κυρίας Χρύσας Βαθιανάκη (σε καμία περίπτωση δεν υστερούν τα υπόλοιπα έργα) για τον λόγο πως συνδέεται με τη μελισσοκομία με τίτλο οι Γραφές του Ανθρώπου. Κεριά μέσα σε πλαίσια και πάνω τους εγχάρακτα γράμματα (εσώγλυφα και εξώγλυφα) απεικονίζονται με τον πιο δημιουργικό τρόπο.




C.V.
Γεννήθηκε στο Ηράκλειο Κρήτης είναι απόφοιτος
VAKALO ART & DESIGN COLLEGE (1987-1991) ενώ μαθήτευσε επί ένα χρόνο στο εργαστήρι του ζωγράφου Θανάση Στεφόπουλου. Κατά την περίοδο '90-'92 ασχολήθηκε με τη μελέτη ανατομίας των εντόμων στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας στο χώρο της βιολογίας, όπου καταγράφει εικαστικά την πολυπλοκότητα της μορφολογίας τους. Έχει οργανώσει αλλά και συμμετάσχει σε διεθνή συμπόσια τέχνης και έχει στο ενεργητικό της πολλές ατομικές εκθέσεις.
Το 2008 συμμετέχει στους αγώνες γλυπτικής "
Contest for the Landscape Sculptures of the 2008 Olympic Games" όπου αποσπά Ολυμπιακό Έπαθλο "Excellence Award" από την επίσημη Επιτροπή των Ολυμπιακών Αγώνων του Πεκίνου το 2008, (BOCOG) με το έργο γλυπτικής "LIFE CIRCLES". Στο εικαστικό έργο της Χρύσας Βαθιανάκη έχουν αναφερθεί έγκριτοι ιστορικοί τέχνης όπως ο Χάρης Καμπουρίδης, ο Γιάννης Παπαϊωάννου καθώς και η ιστορικός τέχνης κ. Ντενίζ-Χλόη Αλεβίζου. Έργα της βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα, στο Μουσείο Χιλιετίας του Πεκίνου, στην Ελληνική πρεσβεία του Πεκίνου, στο Μουσείο "Μαρίκα Κοτοπούλη" στην Αθήνα κ.α.

Δείτε επίσης:
https://www.facebook.com/ChrysaBathianakeChryssaVathianaki

Σάββατο, 1 Νοεμβρίου 2014

Κηρόσκωρος ο ύπουλος.

Ο κηρόσκωρος είναι από τους πιο ύπουλος εχθρούς της κυψέλης. Είναι πολύ ύπουλος εχθρός γιατί αν δεν τον αντιληφθείς έγκαιρα μπορεί να σου καταστρέψει όλο τον κόπο της κληρονομιάς σου. Η κληρονομιά του μελισσοκόμου σε απόθεμα είναι τα χτισμένα πλαίσια τα οποία κτίστηκαν από τις μέλισσες όλο το χρόνο τρώγοντας μέλι και αποθηκεύτηκαν το χειμώνα για να επανατοποθετηθούν όταν θα αρχίσει πάλι η βασίλισσα να γεννά. 
Αν το μελίσσι δεν είναι ακμαίο και δυνατό μπορεί πραγματικά να καταρρεύσει από αυτό το μικρό παράσιτο.
φώτο 1
Σε προνυμφιακό στάδιο ο κηρόσκωρος, ανοίγει λαγούμια ανάμεσα στις βάσεις των κελιών, κυρίως των παλιών, μαύρων κηρήθρων. Όμως στη δική μου περίπτωση προτίμησε ένα σχεδόν φρεσκοκτισμένο τελάρο επιχρισμένο με πρόπολη και λίγη γύρη. Το είχα τοποθετήσει σε μια άδεια βοηθητική, αχρησιμοποίητη κυψέλη πλησίον του μελισσοκομείου. Την κυψέλη την είχα σχεδόν ερμητικά κλειστή εκτός από τους αεραγωγούς αφήνοντας το τελαράκι σχεδόν μία εβδομάδα μέσα της.
Για χάριν του πειράματος των εντυπώσεων και των παρατηρήσεων ο κηρόσκωρος έκανε τη δουλίτσα του! Το αδηφάγο αυτό μικρό παράσιτο δεν άφησε τίποτα στο πέρασμα του. Όταν άνοιξα την κυψέλη και πήρα το τελάρο, με μία λούπα (μεγενθυντικός φακός) εξέτασα το τελάρο. Το πρώτο δείγμα που με έβαλε στις σκέψεις ήταν πως σε ένα σημείο υπήρχε μια μικρή τρυπίτσα αλλά και υπολείμματα από τριμμένο κερί (φώτο 1)Το τελάρο κατασχέθηκε και πήγε στο σπίτι όπου οι συνθήκες θα ήταν ιδανικές για την καταστροφή του. Είπαμε για χάριν του πειράματος!
φώτο 2
Σε σκοτεινό μέρος, δίχως ρεύματα ψυχρού αέρα τρεις ανήλικες προνύμφες μασουλούσαν ασταμάτητα προσπαθώντας να γεμίσουν το στομάχι τους και να περάσουν στο επόμενο στάδιο μεταμόρφωσης. 
Καθ' όλη τη διάρκεια του αδιάλειπτου γεύματος-δείπνου οι τρεις μικρές αυτές χάριτες άφηναν εκτός από τα περιττώματα* τους (φώτο 2) δρόμους από μεταξένια νημάτια (φώτο 3). Ροκανίζοντας το κερί, μικρά ψίχουλα πεταγόντουσαν δεξιά και αριστερά (φώτο 4).

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ: 
φώτο 3
Ο κηρόσκωρος ανήκει στην τάξη των Λεπιδόπτερων (πεταλούδες) της οικογένειας Pyralidae. Υπάρχουν δύο είδη κηρόσκωρου, ο μεγάλος (Galleria mellonella) και ο μικρός (Achroia grisella). Η πεταλούδα του μικρού κηρόσκωρου γεννάει περί τα 300 αυγά ενώ η πεταλούδα του μεγάλου μπορεί να γεννήσει έως και 2000 αυγά. 
Η πεταλούδα του κηρόσκωρου όπως είπαμε γεννάει τα αυγά της σε σημείο απρόσιτο από τις καθαρίστριες μέλισσες. Από τα αυγά σε διάρκεια 3 έως 10 ημερών θα εκκολαφθούν οι προνύμφες όπου 20 μέρες μετά θα περάσουν στο νυμφικό στάδιοΗ θερμοκρασία διαδραματίζει καθοριστικό παράγοντα σε όλα τα στάδια της εξέλιξης ενώ το νυμφικό στάδιο μπορεί να διαρκέσει από 6 έως και 55 ημέρες. Υψηλές θερμοκρασίες επιταχύνουν την εξέλιξη ενώ οι χαμηλές την επιβραδύνουν. Το τελικό στάδιο επέρχεται με το πλέξιμο του βόμβυκα (κουκουλιού) πριν ολοκληρωθεί σε τέλειο έντομο (πεταλούδα).


φώτο 4
tips 4 deeps:
- Ο κηρόσκωρος τρέφεται με κερί, γύρη, μέλι και αποδερματωμένα κουκούλια μελισσών.
- Η πεταλούδα του κηρόσκωρου είναι νυκτόβιο έντομο και μπορεί να μεταδώσει ασθένειες πετώντας από κυψέλη σε κυψέλη. Δεν τρέφεται με απολύτως τίποτα και γι' αυτό το αρσενικό ζει 15 μέρες ενώ το θηλυκό 21 μέρες.
- Τα αυγά εναποθέτονται συνήθως σε σημεία που δεν μπορούν να καθαρίσουν οι μέλισσες, σε σχισμές και ρωγμές.
- Διατηρείστε δυνατά μελίσσια. Αφαιρέστε όλα τα πλαίσια που δεν πατάνε οι μέλισσες.
- Η γκαλερίαση προκύπτει από την παγίδευση των εκκολαπτόμενων μελισσών οι οποίες παγιδεύονται στα νημάτια του κηρόσκωρου.
- Στις νότιες περιοχές όπου επικρατούν υψηλότερες θερμοκρασίες τα στάδια της εξέλιξης του κηρόσκωρου επιταχύνονται εν συγκρίσει με τις βόρειες συνεπώς οι ζημιές είναι μεγαλύτερες.
- Άλλες ονομασίες του κηρόσκωσου είναι ο μελισσόσκωρος, μελισσομυλωνάς, κηρομυλωνάς.
- Ο Αριστοτέλης είχε βαφτίσει την πεταλούδα του κηρόσκωρου ηπίολο, η οποία πετά την νύχτα γύρω από τα καντήλια και τα σβήνει.
- Πριν την εμφάνιση του ακάρεως βαρρόα θεωρούνταν και φίλος (!) του μελισσοκόμου καθώς κατέστρεφε αδύναμα μελίσσια ελεύθερα στη φύση προερχόμενα από αφεσμούς, προσβεβλημένα από διάφορες ασθένειες που θα μπορούσαν να μεταδώσουν οι λεηλάτριες.


Βιβλιογραφία:
- Σύγχρονη Μελισσοκομία, Henri Clement εκδόσεις Ψύχαλος 2007

- Πρακτική Μελισσοκομία, Ανδρέας Θ. Θρασυβούλου εκδόσεις Μελισσοκομική Επιθεώρηση 2012

- ΜΕΛΙΣΣΑ, εκτροφή και νοσήματα, Ηλίας Παπαδόπουλος εκδόσεις Σύγχρονη Παιδεία (διαβάστε εδώ: ΜΕΛΙΣΣΑ, εκτροφή και νοσήματα) 2014

- Οδηγός της Νεωτέρας Μελισσοκομίας, Γεωργίου Σ. Τριβιζά, εκδόσεις Πελεκάνος (διαβάστε εδώ: Οδηγός της Νεωτέρας Μελισσοκομίας) επανέκδοση 2014

- Ασθένειες και εχθροί των μελισσών, Τρύφων Δ. Σουλακιώτου, έκδοσις πρώτη 1964


*Λανθασμένα κάποιοι νομίζουν πως τα καφετιά περιττώματα του κηρόσκωρου είναι τα αυγά του.

Το παρόν άρθρο εγκαινιάζει μία νέα κατηγορία καθώς οι φωτογραφίες είναι τραβηγμένες από ψηφιακό μικροσκόπιο. Η κατηγορία ονομάζεται InVitro. 
Η λατινική έκφραση In vitro (που σημαίνει μέσα στο γυαλί - δοκιμαστικό σωλήνα), είναι επιστημονικός όρος της Βιολογίας που αναφέρεται κυρίως στην τεχνική της πραγματοποίησης ενός δεδομένου πειράματος σε δοκιμαστικό σωλήνα ή γενικότερα για πειράματα που πραγματοποιούνται σε αυστηρά ελεγχόμενες συνθήκες έξω από τους ζωντανούς οργανισμούς. (πηγή: βικιπαιδεία)

Σάββατο, 27 Σεπτεμβρίου 2014

Οδηγός της Νεωτέρας Μελισσοκομίας - Γεώργιος Τριβιζάς, Επανέκδοση

Εξώφυλλο
Ενθουσιάζομαι όταν ένα βιβλίο επανακυκλοφορεί. Όταν για πολλές δεκαετίες είναι καλά κρυμμένο στο συρτάρι και το σκονίζει η λήθη και ο χρόνος και ξαφνικά... εμφανίζεται μπροστά σου! Ευτυχώς οι επανεκδόσεις βιβλίων μας δίνουν τη δυνατότητα να κρατάμε στα χέρια μας βιβλία που υπό διαφορετικές συνθήκες δεν θα μπορούσαμε να τα διαβάσουμε. Ο Οδηγός της Νεοτέρας Μελισσοκομίας είναι ένα βιβλίο (το τρίτο βιβλίο που διάβασα όταν ξεκίνησα τη μελισσοκομική μου μελέτη) το οποίο το κατέχω σε διάφορες εκδόσεις των τελευταίων σχεδόν εκατό και πλέον χρόνων.
Αχρονολόγητη έκδοση
Τα κείμενα του Γεωργίου Τριβιζά αναβιώνουν μέσα από τις σελίδες όπως ακριβώς εκδόθηκαν το 1948 στην τέταρτη έκδοση του. Μου άρεσε που ήταν vintage (πολύ έξυπνο εκ μέρους του εκδοτικού οίκου) και αυτό προσδίδει τιμές στο συγγραφέα.
Θα το πρότεινα σε μελισσοκόμους νεοεισερχόμενους που έχουν όμως όρεξη για διάβασμα και υπομονή καθώς ο Οδηγός είναι ένα από τα βιβλία που γράφτηκε και για νέους μελισσοκόμους. Εκείνη την περίοδο οι τότε Δάσκαλοι της μελισσοκομίας προσπαθούσαν να  εκπαιδεύσουν και τους ήδη έμπειρους μελισσοκόμους για την ομαλή μετάβαση τους από τις εγχώριες κυψέλες (κουβέλια, κοφίνια, βρασκιά κλπ) -τότε τις ονόμαζαν πρωτόγονες- σε κυψέλες Langstroth κατ' εντολή του Βασιλιά Γεωργίου.
5η έκδοση από τον εκδ. οίκο Σαλίβερου
Θα ρωτούσε κάποιος αν μέσα στον Οδηγό υπάρχουν και ξεπερασμένες μέθοδοι. Θα απαντούσα ναι, όμως αυτό δεν μειώνει καθόλου την αξία του βιβλίου και το κάνει περισσότερο απολαυστικό καθώς είναι γεμάτο με ιστορικά στοιχεία της τότε μελισσοκομίας και των τρόπων που μεθοδικά αντλούσαν το μέλι από τις κυψέλες χωρίς να τις φέρνουν στα πρόθυρα λιμοκτονίας. Συσκευές, εργαλεία αναδύονται από το βυθό του χρόνου στη μελισσοκομική επιφάνεια των πυκνογραμμένων σελίδων του Οδηγού.
Η εξέχουσα και πολυτιμένη προσωπικότητα του Κερκυραίου Γ. Τριβιζά αντανακλά στις σελίδες του Οδηγού. Το προτείνω ανεπιφύλακτα, δεν πρέπει να λείπει από καμιά μελισσοκομική βιβλιοθήκη!

Για εσάς που γράφετε κείμενα σε μορφή greeklish (γκρεεκλις) ευκαιρία να εξασκηθείτε στα πραγματικά Ελληνικά.


Τίτλος: Οδηγός της Νεωτέρας Μελισσοκομίας
Συγγραφέας: Γεώργιος Τριβιζάς
Εκδοτικός οίκος: Pelekanos Books
ISBN: 978-960-400-817-9

http://www.e-pelekanos.gr/detail.php?cid=&id=72

Οι φωτογραφίες είναι από την προσωπική μου βιβλιοθήκη.

Τετάρτη, 24 Σεπτεμβρίου 2014

ΜΕΛΙΣΣΑ εκτροφή & νοσήματα - Ηλίας Παπαδόπουλος*




Να ένα βιβλίο με λίγες σελίδες που τα έχει όλα. Μπορεί κάποια να τα ακουμπάει επιδερμικά και να μην είναι πολύ αναλυτικό ωστόσο εστιάζει στην ουσία. Έχω διαχωρίσει τα βιβλία και τον τρόπο γραφής τους σε δυο κατηγορίες. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν εκείνα που ο εκφραστικός τους λόγος είναι κάπως δύσκολος και ταλαιπωρεί τον αναγνώστη. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν εκείνα που όπως τα ονομάζω εγώ το περιεχόμενο τους είναι πιο γρήγορα "απορροφήσιμο". Στην δεύτερη λοιπόν κατηγορία κατατάσσω το παρόν βιβλίο. Είναι πιο εύληπτο. Όμως αυτό είναι καθαρά υποκειμενικό και συνδέεται με την εκπαίδευση της ανάγνωσης. 
Το βιβλίο Μέλισσα, εκτροφή και νοσήματα, είναι για όλους. Δεν είναι μόνο για το φοιτητή της κτηνιατρικής και τον επαγγελματία Κτηνίατρο όπως προλογίζεται στο εισαγωγικό σημείωμα του συγγραφέα. Είναι για τον οποιονδήποτε θέλει να ασχοληθεί με τη μελισσοκομία όπως πολύ σωστά αναφέρεται. Και δεν περιορίζεται γιατί καλύπτει ένα μεγάλο εύρος αναγνωστικού κοινού. Από τον αρχάριο που θέλει να έχει μια πρώτη επαφή (εδώ συνδέεται αυτό που προείπα για την επιδερμική κάλυψη κάποιων θεμάτων) μέχρι και τον προχωρημένο μελισσοκόμο που θέλει μια εν τω βάθει γνωριμία με τις ασθένειες (εκτεταμένες αναφορές στο κεφάλαιο των νοσημάτων).
Σε κάθε περίπτωση το βιβλίο Μέλισσα, εκτροφή και νοσήματα είναι ένα βιβλίο αρκετά ενδιαφέρον και γρήγορα αναγνώσιμο το οποίο συνοδεύεται με πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Καλή ανάγνωση!


*Ο Ηλίας Παπαδόπουλος είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Κτηνιατρικής στο Α.Π.Θ.

Τίτλος: Μέλισσα εκτροφή και νοσήματα.
Συγγραφέας: Ηλίας Παπαδόπουλος
Εκδόσεις: Συγχρονη Παιδεία
ISBN: 978-960-357-118-6

Κυριακή, 21 Σεπτεμβρίου 2014

Bee... Inspired!




Όπως τα κοτσύφια οικειοποιούνται τις φωλιές των χελιδονιών όταν αυτά αποδημούν, έτσι και αυτή η μικρή αράχνη οικειοποιήθηκε την πίτα των σκούρκων και έφτιαξε τη δική της φωλιά. Στη φύση δεν πάει τίποτα χαμένο...





Κυριακή, 14 Σεπτεμβρίου 2014

Συνοδοιπόρος [Τρύγος στο(ν) πεύκο]

ο Συνοδοιπόρος
Περίμενα πως και πως τούτη τη μέρα. Την οργάνωνα στο μυαλό μου βδομάδες, την ονειρευόμουν μήνες. Το πεύκο ήταν η σανίδα σωτηρίας. Μέτρια η χρονιά, μέτριο το θυμάρι, μέτριες συγκινήσεις.

Τα παραπάνω γραφόμενα είναι για τους μελισσοκόμους που ξεχειμώνιασαν με τις προσδοκίες ενός καλύτερου μελισσοκομικού έτους αλλά δυστυχώς έμειναν με βαρέλια σχεδόν άδεια από μέλια κι έναν καημό να φουσκώνει τα στήθη τους.
Με το Μιχάλη συναντηθήκαμε νωρίς το πρωί. Πριν ακόμα σχεδόν ο παλμός της πόλης αρχίσει να δονεί τους δρόμους. 

Οι νυχτερινές λυχνίες στα πλάγια του δρόμου ντύθηκαν νεράιδες με το λευκό πέπλο της πρωινής πάχνης. Καφές στο ένα χέρι, στο άλλο το καπνιστήρι, ετοιμοπόλεμο να ξεστομίσει πυκνές τούφες καπνού.
Η ομίχλη μας συντρόφευε για αρκετά χιλιόμετρα.
Ο δρόμος για τη Σύμη αρκετός, ο δρόμος για το Πεύκο μοιάζει με μακρινή γραμμή στο χάρτη. Όμως όταν μοιράζεσαι όλα φαντάζουν πιο μικρά, τουλάχιστον δια του δύο. Και στη μελισσοκομία πρέπει να μοιράζεσαι. Είτε αυτή είναι η ανταλλαγή γνώσης είτε αυτό είναι χαρές, λύπες. Άλλωστε οι μέλισσες μέσα στην κυψέλη αυτό δεν κάνουν η μία με την άλλη; Ανταλλάσουν, μοιράζονται χωρίς την υπόνοια, δίχως την υποψία πως η έταιρη αδελφή θα την εξαπατήσει.
Ωραία ξασπρίσματα.
Έτσι και στην περίπτωση μας η κουβέντα, οι κοινές μας αγωνίες για τη μελισσοκομία του αύριο στην Κρήτη, την Ελληνική μελισσοκομία και το πάθος για τη μέλισσα μας πλάνεψε και δεν νοιώσαμε τη διαδρομή. Εκτός από το κομμάτι με το πούσι* που χάιδευε τα δέντρα καταβροχθίζοντας τα χιλιόμετρα δίνοντας μια εικόνα βγαλμένη από ταινία του Θεόδωρου Αγγελόπουλου.

Μέλια πήραμε, δεν ξέρω αν είναι πολλά ή λίγα. Δεν έχω μέτρο σύγκρισης. Είμαι ακόμα νέος στη μελισσοκομία. Όμως αυτό που έδωσα ήταν βοήθεια σε έναν φίλο, σε έναν συνοδοιπόρο, που μοιραζόμαστε τις ανησυχίες μας και ονειρευόμαστε ένα καλύτερο αύριο για τη μέλισσα. Αυτό που έλαβα ήταν μια δυνατή εμπειρία και γνώσεις απλόχερα δοσμένες.
Αυτός είμαι εγώ.
Προσωπικά πιστεύω πως δεν υπάρχει ύψιστη τιμή σε ένα μελισσοκόμο από έναν άλλο να ανοίγει διάπλατα το μελισσοκομείο του και προπαντός τις κυψέλες του. Και είναι η ύψιστη τιμή γιατί αυτή η πράξη δείχνει την απόλυτη εμπιστοσύνη που μπορεί να σου δείξει κάποιος. Όπως ακριβώς κάνει και η μέλισσα με την υπόλοιπη κοινότητα.


Μιχάλη σε ευχαριστώ  για τη φιλοξενία στο μελισσοκομείο σου. Καλά μέλια φίλε! Καλά μέλια σε όλους μας.

* το πούσι (τουρκ. pus) εκτός από την ομίχλη που είχε γράψει ο Νίκος Καββαδίας στο ομώνυμο ποιήμα του σημαίνει και το στρώμα που σχηματίζεται από τις ξερές πευκοβελόνες.

Δευτέρα, 4 Αυγούστου 2014

Δράσε ως μελισσοκόμος της σκέψης

Τα σεμινάρια του κέντρου Δήμητρα Ηρακλείου Κρήτης ολοκληρώθηκαν. Να ευχαριστήσω το προσωπικό για την άριστη ανταπόκριση σε κάθε μας ιδιορρυθμία και ανάγκη καθώς επίσης και τον εισηγητή μας Χανιωτάκη Μανώλη. Για την ιστορία ο Μανώλης Χανιωτάκης είναι Μαθηματικός και Μελισσοκόμος. Κρατείστε αυτόν το συνδυασμό για παρακάτω.
Οι απόφοιτοι! Ο υποφαινόμενος βρίσκεται όπισθεν του φακού.

Το τριήμερο σεμινάριο βασιζόταν στην απόλυτη, κοινή λογική δηλ. στη μαθηματική γλώσσα ότι 1+1=2. Κοινή παραδοχή, αδιαμφισβήτητο αποτέλεσμα. Πολλές φορές πάνω στην ορμή και τον ενθουσιασμό που έχουμε οι μελισσοκόμοι ξεφεύγουμε από αυτή την λογική βγάζοντας σαν αποτέλεσμα του 1+1 το 11. Δεν βλέπουμε το συν. Με λίγα λόγια ξεφεύγουμε από την κοινή παραδοχή εφαρμόζοντας μεθόδους και τεχνικές που βασίζονται στην πολυπλοκότητα επιφέροντας το ελάχιστο ισως επιθυμητό αποτέλεσμα. Όσο πιο πολύπλοκη κι αν είναι μια μέθοδος, όσο κι αν προκαλεί ρίγη ενθουσιασμού δεν είναι πάντοτε ορθή. Όπως στα μαθηματικά όταν βρεις το αποτέλεσμα θα πρέπει να επαληθεύσεις αν είναι σωστό. Αλλά για να επαληθεύσεις την ορθότητα του αποτελέσματος θα πρέπει να ξέρεις πως προέκυψε. Έτσι και στη μελισσοκομία κάνουμε πολλές φορές πράγματα γιατί έτσι μας τα δίδαξαν και, που και που βάζουμε μια μικρή προσωπική πινελιά χωρίς όμως να ελέγχουμε την ορθότητα του αποτελέσματος και την επαλήθευση του. Δίχως δηλαδή να αποδεικνύουμε πως φτάσαμε σε αυτό που έχουμε μπροστά μας.


Πάντα προσπαθώ να κρατάω έναν κεντρικό άξονα σε ότι νέο μαθαίνω και γύρω από αυτόν τον άξονα να κινούμε. Παραθέτω μια φράση του Γάλλου φιλοσόφου Henri-Louis Bergson:

"Σκέψου σαν Άνθρωπος της δράσης, Δράσε σαν Άνθρωπος της σκέψης."

Την παραφράζω:

"Σκέψου σαν μελισσοκόμος της Δράσης, Δράσε ως μελισσοκόμος της σκέψης"

Νοιώθω πολύ τυχερός που έλαβα μέρος στο συγκεκριμένο σεμινάριο να πράττω ως σκεπτόμενος μελισσοκόμος... Και όχι απλά ως μελισσοκόμος.


Κυριακή, 27 Ιουλίου 2014

Το φαινόμενο Μιχάλης Τσιγκένης.


Θα σε κάνω βασίλισσα! Αυτή η γνωστή φράση του αείμνηστου Θανάση Βέγγου έχει μείνει στην ιστορία εκφράζοντας τον ευσεβή πόθο για ευημερία. Στην περίπτωση του Μελισσοκόμου-Βασιλοτόφου Μιχάλη Τσιγκένη βρίσκει την υπέρτατη εφαρμογή. Οι βασίλισσες που εκτρέφει (προσωπικά πιστεύω αναθρέφει) είναι από τις καλύτερες που υπάρχουν στην Ελλάδα. Ένας από τους έξι πιστοποιημένους βασιλοτρόφους από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών προμηθεύει βασίλισσες σε όλη την Ελλάδα.
Μας φιλοξένησε στο μελισσοκομείο του και η συζήτηση που κάναμε ήταν άκρως παραγωγική. Όπως και οι βασίλισσες του!



M.B.: Ποια συγκυρία σας οδήγησε να ασχοληθείτε με τη μελισσοκομία;
Μ.Τ.: Ήταν τυχαίο. Ίσως να μίλησε μέσα μου το DNA. Ίσως να έπαιξαν ρόλο οι παιδικές αναμνήσεις που είχα με τον παππού μου όταν πήγαινα να τον βοηθήσω στο μελισσοκομείο του. Ήταν κι εκείνος μελισσοκόμος! Πάνω από όλα όμως ήταν η αναζήτηση για τη δημιουργία κάτι δικού μου από την αρχή.

Μ.Β.: Η εξέλιξη ενός μελισσοκόμου καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη συναναστροφή του με άλλους μελισσοκόμους; Τι ρόλο έπαιξε για εσάς;
Μ.Τ.: Έπαιξε καθοριστικό ρόλο. Την εποχή που ξεκίνησα δεν υπήρχε η άμεση πληροφορία του διαδικτύου. Όμως και οι εμπειρότεροι μελισσοκόμοι τότε ήταν πολύ φειδωλοί σε όσα έλεγαν. Πολλές φορές με τον τρόπο τους με απομάκρυναν. Είχα όμως και κάποιους που με βοήθησαν πολύ. Ένας εξ αυτών ήταν ο αείμνηστος Χαρίτος Παπαδομιχελάκης. Ήταν φίλος με τον παππού μου. Όταν απόκτησα το μικρόβιο της μελισσοκομίας πήγα και τον βρήκα ζητώντας του να με βοηθήσει. Ότι έμαθα στην αρχή το έμαθα από αυτόν. Ζούσα για τη στιγμή των επισκέψεων μου στο μελισσοκομείο του. Του χρωστάω πολλά.
Λίγα χρόνια αργότερα, ανέβαινα αρκετά συχνά στην Αθήνα και συνεργαζόμουν με επαγγελματίες μελισσοκόμους οι οποίοι εργαζόντουσαν σε μεγαλύτερη κλίμακα.
Με βοήθησαν όμως και τα βιβλία που κληρονόμησα από τον παππού μου. Διάβασα αρκετά περιοδικά της Μελισσοκομικής Ελλάδος.


Μ.Β.: Παρόλο που κάποιες πληροφορίες ήταν παρωχημένες;

Μ.Τ.: Ναι, υπήρχαν και παρωχημένες πληροφορίες. Υπήρχαν όμως και άλλες που ακόμα και σήμερα απασχολούν τους μελισσοκόμους.



Μ.Β.: Υπήρξε κάποια στιγμή που σκεφτήκατε να τα παρατήσετε;
Μ.Τ.: Ναι, υπήρξε τέτοια στιγμή και ήταν μια στιγμή που είχα φτάσει στο ζενίθ. Η μελισσοκομία είναι μια πολλή δύσκολη εργασία. Όμως βρήκα τις κατάλληλες διεξόδους… θα έλεγα ψέματα αν έλεγα πως δεν σκέφτηκα να τα παρατήσω. Η βασιλοτροφία ήταν μία απ’ αυτές τις διεξόδους.
Με το Χαρίτο ήμασταν από τους λίγους μελισσοκόμους που είχαμε ασχοληθεί με τη βασιλοτροφία. Κόβαμε παραφυάδες και μοιράζαμε βασιλοκύτταρα σε αυτές. Ήταν κάτι πολύ πρωτοποριακό για τότε. Οι περισσότεροι μελισσοκόμοι δεν είχαν ασχοληθεί με τη βασιλοτροφία.  Αυτό αργότερα  μετουσιώθηκε σε επαγγελματικό επίπεδο.



Μ.Β.: Τι ποσοστό επιτυχίας υπάρχει με το βασιλοκύτταρο;

Μ.Τ.: Το ποσοστό επιτυχημένης αποδοχής βασιλοκυττάρων κυμαίνεται στο 65-70%. Το Μάρτιο στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών δεν υπάρχουν βασίλισσες. Βασιλοκύτταρα όμως εμείς εδώ παράγουμε από τις αρχές Φεβρουαρίου. Η διαδικασία και η πώληση των βασιλοκυττάρων μετουσιώθηκε μετά  από 6 χρόνια. Τη διαδικασία αυτή την εφήρμοζα στα δικά μου μελίσσια και θέλησα να τη μοιραστώ και με άλλους μελισσοκόμους.
Με την τεχνική του διπλού εμβολιασμού, με ειδική συσκευασία διατήρησης σταθερής θερμοκρασίας ο μελισσοκόμος π.χ. στην Ιεράπετρα μπορεί να παραλάβει μέσω Κ.Τ.Ε.Λ. το βασιλοκύττραρο, να το εισάγει στα μελίσσια του και να φτιάξει ένα καινούριο σμήνος.
Κάποιοι προτιμούν να βάλουν βασιλοκύτταρα από έτοιμες βασίλισσες. Με λίγα λόγια καλύπτουμε όλες τις ανάγκες των μελισσοκόμων.





Μ.Β.: Είστε ένας άνθρωπος που δεν εφησυχάζει. Τι είναι αυτό που σας παρακινεί για συνεχή βελτίωση;

Μ.Τ.: Η μελισσοκομία είναι μία εργασία που δεν μπορείς να την αφήσεις στην τύχης της. Δεν μπορείς να κάνεις πράγματα στην τύχη όταν ασχολείσαι με τη μελισσοκομία. Αν θέλεις να έχεις συνεχή βελτίωση και να αναπτύσσεις δεν μπορείς να μένεις ήσυχος. Η μελισσοκομία και ιδιαίτερα η βασιλοτροφία δεν σου αφήνει περιθώρια μη βελτίωσης. Αν θες τη δουλειά σου να την πάς ένα βήμα παραπέρα τότε δεν έχεις παρά να προσπαθείς να βελτιώσεις την τεχνική σου, να εμπλουτίσεις τις γνώσεις σου να γίνεις εν γένει καλύτερος. Κάθε χρονιά προσπαθώ να παράγω ποιοτικότερες βασίλισσες και σε μεγαλύτερα ποσοστά.

Μ.Β.: Το 2011 λάβατε μέρος στο TEDx. Μιλήστε μας για την εμπειρία που βιώσατε και τι αποκομίσατε;
Μ.Τ.: Η παρουσία μου στη TEDx  ήταν πραγματικά μια πολύ καλή εμπειρία. Γνώρισα πάρα πολλούς ανθρώπους από διαφορετικές επαγγελματικές κατηγορίες. Ήταν μια μοναδική εμπειρία που θα ήθελα να ξαναζήσω. Όλοι όσοι ήμασταν ομιλητές σε εκείνη την εκδήλωση παρουσιάσαμε τη διαφορετικότητα και την καινοτομία που εφαρμόζουμε στη δουλειά μας.


Μ.Β.: Σε τι διαφέρουν οι δικές σας βασίλισσες από τις υπόλοιπες; Ποια γενετικά χαρακτηριστικά τις κάνουν ξεχωριστές;

Μ.Τ.: Στην Κρήτη οι μελισσοκόμοι θέλουν να ξέρουν τι ράτσες είναι οι μέλισσες τους. Στη δικιά μας μονάδα παράγουμε ελληνικές βασίλισσες, κεκρόπιες. Θεωρούμε πως αυτές ταιριάζουν πιο κοντά στην ιδιοσυγκρασία μας αλλά και εν γένει στο κλίμα μας. Αυτό που συμβαίνει και συνέβαινε πάντα -αν θέλεις να βγάλεις γρήγορο χρήμα είναι να διασπείρεις τη φήμη πως έχεις βασίλισσες από το εξωτερικό. Αυτή η πρακτική όχι δεν με βρίσκει σύμφωνο αλλά είμαι και κάθετος με οτιδήποτε ξενόφερτο. Στη μονάδα μας φέραμε την κεκρόπια ράτσα η οποία έχει συγγενικά χαρακτηριστικά με την κρητική μέλισσα που δυστυχώς δεν υπάρχει πια. Δεν θα μπορούσα να δουλέψω με μέλισσες που δεν είναι ντόπιες, που δεν έχουν προσαρμοστεί στο ξηροθερμικό κλίμα του τόπου μου. Προσωπικά πιστεύω πως μια μέλισσα από το εξωτερικό μπορεί να είναι επικίνδυνη λόγω του ότι μπορεί π.χ. να κουβαλάει αρρώστιες τις οποίες μπορεί να διασπείρει στο μελισσοκομείο μου και εν συνεχεία στα μελισσοκομεία των συναδέλφων μου. Με αυτή τη ράτσα που εγώ παράγω τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια πορεύομαι, με αυτή τη ράτσα με έχουν εμπιστευτεί πολλοί μελισσοκόμοι της Κρήτης αλλά και της υπόλοιπης Ελλάδας.

Μ.Β.: Στο 50% όμως του γεννετικού υλικού ρόλο παίζει και το σπέρμα του κηφήνα. Η επιμιξία από ένα παρακείμενο μελισσοκομείο ή από έναν μεταναστευμένο αφεσμό δεν μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα επιμιξίας;
Μ.Τ.: Σίγουρα μπορεί να προκαλέσει επιμιξία και θα ήταν ανέντιμο να ισχυριστεί κανείς το αντίθετο. Άλλωστε οι βασίλισσες που παράγουμε στη μονάδα μας είναι φυσικής γονιμοποίησης. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε τα ποσοστά επιλέγοντας τις καλύτερες βασίλισσες με δυνατά γενετικά χαρακτηριστικά που παρατηρήσαμε την προηγούμενη χρονιά. Η μεγάλη παραγωγή μελιού, η εξυγιαντική συμπεριφορά του σμήνους, η αντοχή του στη βαρρόα, η μη τάση σμηνουργίας είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά για την επιλογή των κατάλληλων βασιλισσών. Στην προστασία της επιμιξίας όμως συμβάλλει και το γεγονός πως σε μεγάλη ακτίνα από τη μελισσοκομική μας μονάδα δεν υπάρχουν πολλά μελισσοκομεία.


Μ.Β.: Είστε ο μοναδικός πιστοποιημένος βασιλοτρόφος στην Κρήτη. Ποια η διαφορά του πιστοποιημένου βασιλοτρόφου και του μη πιστοποιημένου;
Μ.Τ.: Το 2011 λάβαμε μέρος στο πρόγραμμα πιστοποίησης. Οι βιολόγοι του φορέα πιστοποίησης λάμβαναν τυχαία δείγματα βασιλισσών μέσα από το μελισσοκομείο, τα ανέλυσαν και αποφάνθηκαν πως οι βασίλισσες μας πληρούσαν τις προϋποθέσεις που είχε ορίσει ο φορέας.


Μ.Β.: Λειτούργησε ως μια πρόκληση αξιολόγησης και αυτοαξιολόγησης;
Μ.Τ.: Ακριβώς. Η πιστοποίηση μας έδωσε την ώθηση να εργαστούμε πιο σκληρά για να παράγουμε ποιοτικότερες βασίλισσες. Από τότε έως σήμερα έχουμε κάνει άλματα προόδου!


Μ.Β.: Με την παράδοση των βασιλισσών δίδεται και πιστοποιητικό υγείας;

Μ.Τ.: (γέλια) Πραγματικά υπάρχει κάποιος που να κάνει κάτι τέτοιο;

Μ.Β.: Κι όμως διαδικτυακά ήταν ένα φλέγον ζήτημα που απασχόλησε αρκετούς και ιδιαίτερα νέους μελισσοκόμους.
Μ.Τ.: Αυτό που συμβαίνει στην Κρήτη αλλά και στην υπόλοιπη Ελλάδα είναι πολλές φορές ανεκδιήγητο.

Μ.Β.: Τι θα πρέπει να προσέχει όταν αγοράζει κάποιος νέες βασίλισσες;
Μ.Τ.: Θα πρέπει να προσέχει τα πιστοποιητικά που είπαμε νωρίτερα (γέλια ξανά και από τους δύο)
Πρώτα από όλα θα πρέπει να υπάρχει συνέπεια και αμοιβαία εμπιστοσύνη βασιλοτόφου – αγοραστή. Όμως και ο αγοραστής θα πρέπει να είναι προσγειωμένος. Πολλές φορές οι αγοραστές έχουν υπερβολικές απαιτήσεις που δεν συνάδουν με την πραγματικότητα. Δεν θέλω να υπεισέλθω στα βασικά όπως π.χ. το να είναι νέα η βασίλισσα, αν πληροί τα βασικά κριτήρια όπως η γέννα του συμπαγούς γόνου, η αρτιμέλεια της. Βασίλισσες που γαζώνουν 8 πλαίσια γόνου ημερησίως ανήκουν στη σφαίρα της φαντασίας και της παραπληροφόρησης.

Μ.Β.: Ποιο είναι το κόστος παραγωγής βασιλισσών στην Ελλάδα;
Μ.Τ.: Το κόστος παραγωγής βασιλισσών στην Ελλάδα είναι πολύ υψηλό. Παράγουμε τις πιο φτηνές βασίλισσες στην Ευρώπη.

Μ.Β.: Η υποτίμηση όμως αυτή διαφαίνεται και στα υπόλοιπα προϊόντα της κυψέλης όπως το μέλι. Δεν είναι δυνατόν το Manuka να κοστίζει τόσα πολλά λόγω marketing και το ελληνικό θυμαρίσιο να πωλείται 12€ στην καλύτερη περίπτωση.
Μ.Τ.: Είναι μεγάλη η κουβέντα το γιατί. Πάντως στην Ελλάδα και τα μελίσσια είναι φτηνά αλλά και όλα τα προϊόντα της κυψέλης. Πιστεύω πως τα επόμενα χρόνια θα αυξηθούν οι τιμές.


Μ.Β.: Ποιά είναι η καταλληλότερη μέθοδος για την παραγωγή νέων βασιλισσών;
Μ.Τ.: Στη μονάδα μας τα τελευταία τρία χρόνια έχουμε εφαρμόσει τη μέθοδο του διπλού εμβολιασμού. Η βασίλισσες που παράγουμε είναι διπλοταϊσμένες, δεν τους έλλειψε ο βασιλικός πολτός. Το αν θα καταναλώσει ένα γραμμάριο περισσότερο ή ένα γραμμάριο λιγότερο το οποίο γραμμάριο θα επηρεάσει την απόδοση της εγώ δεν μπορώ να αξιολογήσω αυτό. Αυτή είναι δουλειά του επιστήμονα.


Μ.Β.: Οι περισσότεροι βασιλοτρόφοι παράγουν βασίλισσες που θα γεννήσουν μέλισσες μη επιθετικές. Η επιθετικότητα ενός σμήνους είναι ευχή ή κατάρα;
Μ.Τ.: Ένα ήρεμο μελίσσι και ένα επιθετικό θα έχουν σχεδόν την ίδια άμυνα απέναντι στις σφήκες. Οι διαφορές τους όμως είναι στην εξυγιαντική συμπεριφορά. Ο δάσκαλός μου Χαρίτος Παπαδομιχελάκης κάποτε είχε πει πως η επιθετικότητα είναι επίκτητη και κληρονομική. Αυτό με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο. Ρόλο παίζει και ο μελισσοκόμος. Προσωπικά πιστεύω πως ο μελισσοκόμος παίζει μεγάλο ρόλο στο πως χειρίζεται και στο πως επιθεωρεί ένα σμήνος. Όμως και η κληρονομικότητα συμβάλει στη διαμόρφωση της επιθετικότητας.
Όσο πιο κοντά βρίσκεται ένα μελισσοκομείο στον Ισημερινό τόσο πιο επιθετικό είναι. Όσο πιο βόρεια τόσο λιγότερη επιθετικότητα εκδηλώνεται. Ίσως το ξηροθερμικό κλίμα να συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό για την εκδήλωση επιθετικότητας.
Μ.Β.: Συνεπικουρούμενου του ξηροθερμικού κλίματος να είναι σε αυτό το περιβάλλον και η έλλειψη τροφής…


Μ.Β.:  Ποιο είναι το όραμα σας για τη βασιλοτροφία και τη μελισσοκομία στην Κρήτη και κατ’ επέκταση στην υπόλοιπη Ελλάδα;
Μ.Τ.: Για τη βασιλοτροφία έχω να πω πως λόγω γεωγραφικής θέσης θα μπορούσαμε να καλύψουμε τα κενά βασιλισσών σχεδόν όλης της Ευρώπης. Παρουσιάζουμε όμως μια ελλειμματικότητα στο προσωπικό. Θα πρέπει να υπάρχει εξειδικευμένο προσωπικό. Δεν μπορεί να τα κάνει ένας άνθρωπος όλα. Είμαι υπέρμαχος της εξειδίκευσης και της κατανομής της εργασίας. Όπως κάνουν και οι μέλισσες. Εγώ θα κάνω αυτό σωστά, εσύ θα κάνεις αυτό σωστά. Το όραμα μου είναι να δημιουργηθεί ένα βασιλοτροφείο στην Κρήτη που να παράγει ποιοτικές βασίλισσες σε μεγάλες ποσότητες και να προμηθεύει όλη την Ευρώπη.
Όσον αφορά τη μελισσοκομία… θα πρέπει να διαφυλάξουμε σαν κόρη οφθαλμού τα πευκοδάση μας. Δεν μας έχουν μείνει πολλά. Στην Κρήτη μας έχουν μείνει λίγα δάση. Αν είχαμε πολλά δάση ίσως η Κρήτη να είχε τα διπλάσια μελίσσια. Επίσης με την  παράνομη αποψίλωση και την υπερβόσκηση η μελισσοκομική μας χλωρίδα μειώνεται. Όλα αυτά μας οδηγούν στην ερημοποίηση του μελισσοκομικού περιβάλλοντος.

Μ.Β.: Μειώνεται όμως και η ποιότητα της μελισσοκομικής μας χλωρίδας όταν φυτεύουμε φυτά τα οποία δεν είναι γηγενή. Τα εισαγόμενα βότανα π.χ. έχουν κάνει μεγάλη ζημιά…


Με το Μιχάλη επίσης συζητήσαμε την ανάγκη για τη δημιουργία ενός Ινστιτούτου Κρητικής Μελισσοκομίας. Ίσως η επιστημονική επίβλεψη και καθοδήγηση να εξύψωνε στην Κρητική Μελισσοκομία ακόμα πιο πολύ. Δυστυχώς όμως εν μέσω κρίσης κάτι τέτοιο φαντάζει ακατόρθωτο. Δεν έχουμε παρά να ελπίζουμε…


Δείτε επίσης: